Mały Wawel w Baranowie Sandomierskim

Choć historycznie w Małopolsce, to administracyjnie Baranów Sandomierski leży w województwie podkarpackim. To tu znajduje się malowniczy renesansowy zamek nazywany Małym Wawelem ze względu na swoje podobieństwo do krakowskiej siedziby polskich królów. Jego piękno zadziwia nie tylko turystów. Wielu reżyserów wykorzystało baranowskie plenery do kręcenia filmowych scen, jak np. do „Czarnych Chmur” czy „Barbary Radziwiłłówny”.

Historia zamku sięga średniowiecza; wówczas istniał tutaj rycerski dwór obronny należący do rodziny Baranowskich herbu Grzymała. Pod koniec wieku XV dwór stał się własnością rodu Górków. Ostatni przedstawiciel rodu, Stanisław Górka, sprzedał dwór staroście Rafałowi Leszczyńskiemu. Jednak skromny, malutki dworek nie spełniał oczekiwań magnata, dlatego został zburzony, a na jego miejscu powstał okazały, renesansowy dwór, obecnie stanowiący zachodnią część zamku.

 

dziedziniec-zamku-w-baranowieDziedziniec zamkowy otoczony z trzech stron arkadowymi krużgankami

Po śmierci ojca, Andrzej Leszczyński rozbudował zamek o dziedziniec z krużgankami oraz założył bibliotekę. Zamek stał się ważnym ośrodkiem polityczno-towarzyskim, o czym świadczą wizyty Stefana Batorego, ówczesnego króla Polski. Ostatnim właścicielem zamku z rodu Leszczyńskich był Rafał VII, ojciec późniejszego króla Polski, Stanisława Leszczyńskiego. W tym czasie zmodernizowano elewację zamku i odnowiono wnętrza, a także rozbudowano system obronny zamku o mur kurtynowy ze strzelnicami.

Z wdową po kolejnym właścicielu, Dymitrze Wiśniowieckim, ożenił się książę Józef Karol Lubomirski i to na jego życzenie dokonano kolejnych zmian w strukturze zamku – poszerzone zostało jedno piętro części zachodniej z przeznaczeniem na galerię obrazów oraz zmodernizowana została część zamkowych wnętrz.

 

blog_pj_4602629_6921419_tr_baranow_sandomierski_zamek_3_blogBaranowski zamek z lotu ptaka

U schyłku XVIII wieku właścicielami zamku zostali Krasiccy i wówczas w fortecy zgromadzono wiele cennych pamiątek po biskupie Ignacym Krasickim. Niestety, całe wyposażenie oraz spora część drewnianej konstrukcji spłonęła w 1849 roku w wyniku pożaru, którego przyczyny nie są znane do dziś. Krasickich nie było stać na odbudowę, dlatego w wyniku licytacji, nowym panem na zamku stał się bogaty właściciel ziemski Feliks Dolański z Grabowa. To on i jego syn częściowo przywrócili dawną świetność fortecy. Prace poszły na marne, bo w 1898 roku zamek znów został strawiony przez pożar. O odbudowę poproszono architekta Tadeusza Stryjeńskiego.

Ostatnim właścicielem zamku był Roman Dolański, który stracił własność w roku 1945 w wyniku reformy rolnej. Działania sił zbrojnych w czasie II wojny światowej bardzo zniszczyły zamek. Ostatniej odbudowy dokonano w latach 50-tych, kiedy to Ministerstwo Przemysłu Chemicznego odkryło w okolicach Baranowa Sandomierskiego liczne złoża siarki i zapadła decyzja o remoncie zamku dla celów administracyjnych i kulturalnych.

 

Baranów_Sandomierski widok z ogrodemZamek z widokiem na ogrody włoskie

Obecnie w zamku znajduje się muzeum, które możesz zwiedzić indywidualnie bądź w grupie, z przewodnikiem polsko- bądź obcojęzycznym. Zespół Zamkowo-Parkowy można zwiedzać przez cały rok.

Gdzie zostawić autobus?
Miasteczko znajduje się kilkanaście km na południe od Tarnobrzegu, a do zamku prowadzą dobrze widoczne kierunkowskazy. W bezpośrednim sąsiedztwie zamku znajduje się płatny parking: cena postoju dla busa wynosi 8 zł, a dla autobusu 20 zł.

 

Share on FacebookShare on Google+

Dodaj komentarz